Verkennend onderzoek effecten verzilting op land

21 / 12 / 2020

Verzilting is een natuurlijk verschijnsel in de kuststreek van Groningen (en Fryslân). Door bemaling tijdens de aanleg van het project NOZ TNW op land zou dit mogelijk kunnen verslechteren. Het project NOZ TNW is vanuit een brede participatieve aanpak (in de geest van de Omgevingswet) gestart, waarbij er door stakeholders meegedacht kon worden naar mogelijke routes en de benodigde onderzoeken (naast verplichte onderzoeken). Hier heeft onder andere LTO Noord zienswijzen voor ingediend door routes in te brengen en aandacht te vragen voor het verziltingsvraagstuk.

Vragen die rondom verzilting spelen
Het verkennend onderzoek richtte zich uitsluitend op tracéalternatief Eemshaven west, specifiek het tracé op het vaste land. De onderzoeksvragen - deels gezamenlijk geformuleerd - zijn:

1. Treden effecten van verzilting van bodem en grondwater op bij een open ontgraving? Kan aangegeven worden hoe groot dit effect (het oppervlak) is waar verzilting optreedt?

2. Kan aangegeven worden hoe lang het duurt voordat de grondwaterkwaliteit weer hetzelfde is van voor de open ontgraving?

3. Kan op basis van bovenstaande antwoorden aangegeven worden, per type grondgebruik, wat de jaarlijkse schade per m2 zal zijn?

4. Wat is het effect van verzilting ten gevolge van de aanlegwerkzaamheden; kan je de grond helemaal niet meer gebruiken, of voor een bepaald type land- of akkerbouw? En hoe lang duurt dit?

5. Welke maatregelen kunnen er worden getroffen om de schade ten gevolge van verzilting te minimaliseren (en wat zijn hiervan de kosten)?

Als reactie op de zienswijzen en op verzoek van de regiopartijen heeft TenneT een tussentijds extra aanvullende bureaustudie uitgevoerd naar de effecten van verzilting.

Waarom niet eerder bodem- en veldonderzoeken?
In de zogenoemde MER fase 1 van het project zijn negen routes onderzocht op (sterk) negatieve en onderscheidende effecten. Hierbij is het niveau van de onderzoeken passend bij een 'plan-MER' toegepast. Aanvullend is er in relatie tot de integrale effectenanalyse (IEA) ook vanuit het thema 'Omgeving' gekeken naar belangen en zorgen, waaronder verzilting.

Op basis van het concept-regioadvies waarin gevraagd is om nader naar verzilting te gaan kijken en de wens vanuit LTO Noord, is door TenneT tussentijds aanvullend bureauonderzoek gedaan naar verzilting: 'Verkennend onderzoek effecten verzilting Bodem en Water op land'. Dit staat los van de overige onderzoeken en is vooruitlopend op MER-fase 2 naar voren gehaald. Het onderzoek is dus een stap in een groter onderzoek naar effecten van verzilting.

Downloaden rapport
Het onderzoek betreft een bureaustudie waarbij gebruik is gemaakt van literatuur, (internet)bronnen en expert judgement. De definitieve versie kunt u hier downloaden. Uiteindelijk heeft dit rapport – ondanks eerdere pogingen tot samenwerking - geen instemming van zowel Acacia Water als LTO Noord gekregen. TenneT heeft besloten om in de definitieve rapportage de opmerkingen en aanvullingen van zowel Acacia Water als die van LTO Noord toch te verwerken gezien de toegevoegde waarde die deze opmerkingen en aanvullingen in de ogen van TenneT hebben.

Indien Eemshaven west als kabelroute wordt gekozen, zal TenneT samen met LTO Noord en Acacia Water de onderzoeksaanpak (parameters) voor de daadwerkelijke bodem- en veldonderzoeken, parallel aan MER fase 2, bepalen.